Dry Cupping :
Dry Cupping is a suction-based therapy using cups (glass, silicone, or plastic) placed on the skin to create negative pressure. No blood is drawn. The suction lifts the skin and superficial fascia — increasing local blood flow, stretching adhesions, improving lymphatic drainage, and promoting natural tissue repair. Cupping is widely used in Traditional Chinese Medicine (TCM) and modern sports therapy.
How Dry Cupping Works
- Negative pressure: pulls skin upward, opens microcapillaries, increases circulation.
- Fascial stretch: breaks adhesions and reduces “knots.”
- Inflammatory signal: temporary increase in local mediators accelerates repair.
- Neuromodulation: stimulates sensory receptors, reducing pain perception.
- Lymphatic clearance: improves drainage, reduces swelling.
Types of Dry Cupping
- Static cupping: cups remain in place (5–12 minutes) — great for back pain and neck stiffness.
- Dynamic (gliding) cupping: oil + moving cups — effective for fascia release and large muscle groups.
- Flash cupping: quick on/off cycles — for sensitive patients.
Benefits of Dry Cupping
Relieves muscle stiffness, reduces inflammation, helps chronic pain, improves mobility, supports sports recovery, and promotes relaxation.
Protocol — Lower Back Pain
Apply 6–8 cups along the lumbar erectors for 8–10 minutes. Patients report decreased stiffness, improved bending and reduced muscle spasm within 1–2 sessions.
Contraindications & Precautions
- Pregnancy (avoid abdominal/lumbar cups)
- Skin infections, open wounds, dermatitis
- Varicose veins in the treatment area
- Severe anemia or bleeding disorders
- Patients on strong anticoagulants (use caution)
Book a Dry Cupping / Dry Needling Session See All Therapies
What is Dry Needling?
Dry Needling uses thin, sterile filiform needles inserted into myofascial trigger points to release tight bands and reset neuromuscular function. It is based on Western anatomy and physiology rather than classical TCM meridians.
How Dry Needling Works
- Local twitch response: needle provokes twitching that releases contracted sarcomeres.
- Increased blood flow: clears metabolic waste and restores oxygenation.
- Neuromodulation: stimulates A-delta fibers and modulates pain via the gate-control mechanism.
- Chemical changes: reduces substance P and increases endorphins.
- Neuromuscular reset: restores normal resting length and function.
Benefits of Dry Needling
Effective for deep trigger points, immediate reduction of pain and tightness, improved range of motion, faster sports recovery and relief from referred pain patterns.
Protocol — Neck Pain from Tech Posture
Insert needles into upper trapezius trigger points. Often the patient experiences reduced pain and improved neck rotation within minutes. Combine with stretching and posture correction for longer-lasting effect.
Contraindications & Precautions
- Absolute: patient refusal, local infection, severe needle phobia
- Relative: bleeding disorders, anticoagulant therapy, pregnancy (avoid some points)
- Always use sterile, single-use needles and informed consent
Dry Cupping vs Dry Needling — When to Use Which?
| Feature | Dry Cupping | Dry Needling |
|---|---|---|
| Primary action | Fascial & superficial circulation | Trigger point release & neuromuscular reset |
| Pain level | Mild pulling | Needle prick + twitch |
| Marks left | Possible circular marks | No marks (usually) |
| Best for | Stiffness, circulation, recovery | Deep knots, referred pain, sports injuries |
Combined Protocol
Cupping first (5–10 min) to warm tissues and improve circulation, then perform dry needling to release deep trigger points. Finish with stretching and home-care advice — this combination often speeds recovery and reduces soreness.
Case — Anxiety + Neck Tension
- Static cupping on upper back (8–10 min)
- Dry needling on trapezius trigger points
- Result: improved neck mobility and subjective emotional relaxation
>Book a Dry Cupping / Dry Needling Session See All Therapies
🩺 Written for educational and wellness awareness purposes by Sunrays Acupoint Therapy Center for Women. This content is not intended for medical diagnosis or self-treatment.
🩺 Experience holistic healing and personalized care at Sunrays Acupoint Therapy Center for Women, where your health and wellness are our top priorities.
ਡ੍ਰਾਈ ਕੱਪਿੰਗ ਅਤੇ ਡ੍ਰਾਈ ਨੀਡਲਿੰਗ
ਡ੍ਰਾਈ ਕੱਪਿੰਗ ਇੱਕ ਸੱਕਸ਼ਨ-ਆਧਾਰਿਤ ਥੈਰਪੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕੱਪਾਂ (ਗਲਾਸ, ਸਿਲੀਕੋਨ ਜਾਂ ਪਲਾਸਟਿਕ) ਨੂੰ ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਦਬਾਅ ਬਣੇ। ਖੂਨ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦਾ। ਇਹ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਊਪਰਲੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਠਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਖੂਨ ਦੇ ਸਿਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂ ਰਾਹਤ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਡ੍ਰਾਈ ਕੱਪਿੰਗ ਕਿੰਝ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ
- ਨੈਗੇਟਿਵ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ: ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕੁਲੇਸ਼ਨ ਵਧਾਉਂਦਾ।
- ਫੈਸ਼ਿਆ ਸਟ੍ਰੈਚ: ਅਟਕਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
- ਲਿੰਫੈਟਿਕ ਨਰਵ: ਸੋਜ਼ ਜਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਡ੍ਰਾਈ ਕੱਪਿੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਰ
- ਸਟੈਟਿਕ ਕੱਪਿੰਗ (5–12 ਮਿੰਟ)
- ਗਲਾਈਡਿੰਗ / ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਕੱਪਿੰਗ
- ਫਲੈਸ਼ ਕੱਪਿੰਗ (ਤੇਜ਼ ਆਨ/ਆਫ)
ਡ੍ਰਾਈ ਕੱਪਿੰਗ ਦੇ ਫਾਇਦੇ
ਡ੍ਰਾਈ ਕੱਪਿੰਗ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕਠੋਰਤਾ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਸੁਜਨ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਾਲੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਮੂਵਮੈਂਟ (ਹਲਚਲ) ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਰਿਕਵਰੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ-ਤਨ ਨੂੰ ਰਿਲੈਕਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ — ਲੋਅਰ ਬੈਕ ਪੇਨ
ਲੰਬਰ ਇਰੇਕਟਰ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ 6–8 ਕੱਪ 8–10 ਮਿੰਟ ਲਈ ਲਗਾਓ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਰੀਜ਼ 1–2 ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰਤਾ ਘਟਣ, ਝੁਕਣ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਖਿੱਚ (spasm) ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
- ਗਰਭਾਵਸਥਾ (ਪੇਟ ਅਤੇ ਲੋਅਰ ਬੈਕ ਖੇਤਰ ‘ਤੇ ਕੱਪਿੰਗ ਨਾ ਕਰੋ)
- ਚਮੜੀ ਦੇ ਇੰਫੈਕਸ਼ਨ, ਖੁਲੇ ਜ਼ਖਮ ਜਾਂ ਡਰਮਾਟਾਈਟਿਸ
- ਵੈਰੀਕੋਜ਼ ਵੇਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੱਪ ਨਾ ਲਗਾਓ
- ਗੰਭੀਰ ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ (ਐਨੀਮੀਆ) ਜਾਂ ਬਲੀਡਿੰਗ ਬਿਮਾਰੀਆਂ
- ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਲੱਡ ਪਤਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ (anticoagulants) ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ — ਬਹੁਤ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤੋ
Book a Dry Cupping / Dry Needling Session See All Therapies
ਡ੍ਰਾਈ ਨੀਡਲਿੰਗ ਕੀ ਹੈ?
ਡ੍ਰਾਈ ਨੀਡਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪਤਲੀ, ਸਟੀਰਾਇਲ ਫਿਲੀਫਾਰਮ ਸੂਈਆਂ ਨੂੰ ਮਾਇਓਫੈਸ਼ੀਅਲ ਟ੍ਰਿਗਰ ਪੌਇੰਟਸ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਸੇ ਹੋਏ ਬੈਂਡ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਨਿਊਰੋਮੱਸਕੁਲਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੀਸੈੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਕਲਾਸਿਕ TCM ਮੇਰਿਡੀਅਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੱਛਮੀ ਐਨਾਟਮੀ ਅਤੇ ਫਿਜ਼ੀਓਲੌਜੀ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਡ੍ਰਾਈ ਨੀਡਲਿੰਗ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ
- ਲੋਕਲ ਟਵਿਚ ਰਿਸਪਾਂਸ: ਸੂਈ ਟਵਿਚ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਖ਼ਤ ਸਾਰਕੋਮੀਅਰਜ਼ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
- ਖੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਹ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ: ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਵੇਸਟ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਕਸੀਜਨੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਨਿਊਰੋਮੋਡੂਲੇਸ਼ਨ: A-ਡੈਲਟਾ ਫਾਈਬਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੇਟ-ਕੰਟਰੋਲ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਰਾਹੀਂ ਦਰਦ ਨੂੰ ਮੋਡੂਲੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਰਸਾਇਣਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ: ਸਬਸਟੈਂਸ P ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਐਂਡੋਰਫਿਨ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
- ਨਿਊਰੋਮੱਸਕੁਲਰ ਰੀਸੈੱਟ: ਨਾਰਮਲ ਰੈਸਟਿੰਗ ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਡ੍ਰਾਈ ਨੀਡਲਿੰਗ ਦੇ ਫਾਇਦੇ
ਗਹਿਰੇ ਟ੍ਰਿਗਰ ਪੌਇੰਟਸ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ, ਦਰਦ ਅਤੇ ਕਸਾਵ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਘਟਾਉ, ਮੋਸ਼ਨ ਦੀ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ, ਤੇਜ਼ ਖੇਡ ਰਿਕਵਰੀ ਅਤੇ ਰਿਫਰਡ ਪੇਨ ਪੈਟਰਨ ਤੋਂ ਰਾਹਤ।
ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ — ਟੈਕ ਪੋਸਚਰ ਕਾਰਨ ਗਰਦਨ ਦਰਦ
ਅੱਪਰ ਟ੍ਰੈਪੀਜ਼ੀਅਸ ਟ੍ਰਿਗਰ ਪੌਇੰਟਸ ਵਿੱਚ ਸੂਈਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਕਸਰ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਘਟਾਅ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਮੋੜਣ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਤੀਜੇ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਟ੍ਰੈਚਿੰਗ ਅਤੇ ਪੋਸਚਰ ਕਰੈਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੋੜੋ।
ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
- ਸਪਸ਼ਟ ਮਨਾਹੀ: ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਇਨਕਾਰ, ਸਥਾਨਕ ਇੰਫੈਕਸ਼ਨ, ਸੂਈਆਂ ਤੋਂ ਕਤਰਾਹਟ
- ਅੰਸ਼ਿਕ ਮਨਾਹੀ: ਖੂਨ ਬਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰੋਗ, ਐਂਟੀਕੋਗੂਲੈਂਟ ਥੈਰਪੀ, ਗਰਭਾਵਸਥਾ (ਕੁਝ ਪੁਆਇੰਟਸ ਤੋਂ ਬਚੋ)
- ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸਟੀਰਾਇਲ, ਇੱਕ-ਵਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਸੂਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਮਰੀਜ ਤੋਂ ਇਨਫਾਰਮਡ ਕੰਸੈਂਟ ਲਓ
ਡ੍ਰਾਈ ਕੱਪਿੰਗ ਵੱਸ ਡ੍ਰਾਈ ਨੀਡਲਿੰਗ — ਕਦੋਂ ਕਿਹੜਾ ਵਰਤਣਾ?
| ਫੀਚਰ | ਡ੍ਰਾਈ ਕੱਪਿੰਗ | ਡ੍ਰਾਈ ਨੀਡਲਿੰਗ |
|---|---|---|
| ਮੁੱਖ ਕਾਰਵਾਈ | ਫੈਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਉੱਪਰੀ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ | ਟ੍ਰਿਗਰ ਪੌਇੰਟ ਰਿਲੀਜ਼ ਅਤੇ ਨਿਊਰੋਮੱਸਕੁਲਰ ਰੀਸੈੱਟ |
| ਦਰਦ ਪੱਧਰ | ਹਲਕਾ ਖਿੱਚਾਅ | ਸੂਈ ਚੁਭਨ + ਟਵਿਚ |
| ਨਿਸ਼ਾਨ | ਗੋਲ ਨਿਸ਼ਾਨ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ | ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ |
| ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਿਸ ਲਈ | ਕਸਾਵ, ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ, ਰਿਕਵਰੀ | ਗਹਿਰੇ ਗਾਠਾਂ, ਰਿਫਰਡ ਦਰਦ, ਖੇਡ ਚੋਟਾਂ |
ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ
ਪਹਿਲਾਂ ਕੱਪਿੰਗ ਕਰੋ (5–10 ਮਿੰਟ) ਤਾਂ ਜੋ ਟਿਸ਼ੂ ਗਰਮ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਸੁਧਰੇ, ਫਿਰ ਗਹਿਰੇ ਟ੍ਰਿਗਰ ਪੌਇੰਟਸ ਲਈ ਡ੍ਰਾਈ ਨੀਡਲਿੰਗ ਕਰੋ। ਆਖ਼ਰ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰੈਚਿੰਗ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿਓ — ਇਹ ਕੌਮਬੀਨੇਸ਼ਨ ਰਿਕਵਰੀ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕੇਸ — ਚਿੰਤਾ + ਗਰਦਨ ਦੀ ਕਸਾਵ
- ਅੱਪਰ ਬੈਕ ‘ਤੇ ਸਟੈਟਿਕ ਕੱਪਿੰਗ (8–10 ਮਿੰਟ)
- ਟ੍ਰੈਪੀਜ਼ੀਅਸ ਟ੍ਰਿਗਰ ਪੌਇੰਟਸ ‘ਤੇ ਡ੍ਰਾਈ ਨੀਡਲਿੰਗ
- ਨਤੀਜਾ: ਗਰਦਨ ਦੀ ਮੋਬਿਲਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰਾਹਤ ਦੀ ਮਹਿਸੂਸ
Book a Dry Cupping / Dry Needling Session See All Therapies
🩺 ਇਹ ਲੇਖ ਕੇਵਲ ਸ਼ਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵੈੱਲਨੈੱਸ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਲਈ ਸਨਰੇਜ਼ ਅਕੂਪੋਇੰਟ ਥੈਰਪੀ ਕੇਂਦਰ (ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ) ਵਲੋਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੱਗਰੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੈਡੀਕਲ ਜਾਂਚ ਜਾਂ ਖੁਦ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ड्राई कपिंग और ड्राई नीडलिंग
ड्राई कपिंग क्या है?
ड्राई कपिंग एक सक्शन-आधारित थेरेपी है जिसमें कप (कांच, सिलिकॉन या प्लास्टिक) त्वचा पर रखकर नकारात्मक दबाव बनाया जाता है। कोई रक्तस्राव नहीं होता। यह त्वचा और ऊपरी फैशिया को ऊपर उठाता है, स्थानीय परिसंचरण बढ़ाता है और ऊतक-सुधार को प्रोत्साहित करता है।
ड्राई कपिंग कैसे काम करता है
- निगेटिव प्रेशर: माइक्रोकेपिलरीज खुलते हैं और रक्त प्रवाह बढ़ता है।
- फैशियल स्ट्रेच: एडहेज़न टूटते हैं और मांसपेशी की कठोरता घटती है।
- लिम्फैटिक ड्रेनेज़: सूजन कम होती है।
ड्राई कपिंग के प्रकार
- स्टैटिक कपिंग: कप 5–12 मिनट तक एक ही जगह पर रखे जाते हैं — पीठ दर्द और गर्दन की जकड़न के लिए उत्कृष्ट।
- डायनामिक (ग्लाइडिंग) कपिंग: तेल + चलते हुए कप — फैशिया रिलीज़ और बड़े मांसपेशी समूहों के लिए प्रभावी।
- फ्लैश कपिंग: तेज़ी से कप को लगाने और हटाने की प्रक्रिया — संवेदनशील मरीजों के लिए उपयुक्त।
ड्राई कपिंग के लाभ
मांसपेशियों की जकड़न कम करता है, सूजन घटाता है, पुराने दर्द में राहत देता है, मूवमेंट में सुधार करता है, स्पोर्ट्स रिकवरी में मदद करता है और गहरी आराम प्रदान करता है।
प्रोटोकॉल — लोअर बैक पेन
लंबर एरेक्टर्स के साथ 6–8 कप 8–10 मिनट के लिए लगाएँ। मरीज अक्सर 1–2 सत्रों में जकड़न कम होने, झुकने में सुधार और मांसपेशियों के ऐंठन में कमी महसूस करते हैं।
निषेध एवं सावधानियाँ (Contraindications & Precautions)
- गर्भावस्था (पेट और निचली कमर पर कपिंग न करें)
- त्वचा संक्रमण, खुले घाव, डर्माटाइटिस
- उपचार क्षेत्र में वैरिकोज़ वेन्स
- गंभीर एनीमिया या रक्तस्राव संबंधी विकार
- जिन मरीजों को मजबूत रक्त-पतला दवाएँ दी जाती हैं — विशेष सावधानी बरतें
Book a Dry Cupping / Dry Needling Session See All Therapies
ड्राई नीडलिंग क्या है?
ड्राई नीडलिंग में पतली, स्टरलाइज्ड फिलीफॉर्म सुइयों को मायोफेशियल ट्रिगर पॉइंट्स में डाला जाता है ताकि कसी हुई मांसपेशियों को मुक्त किया जा सके और न्यूरोमस्कुलर फंक्शन को रीसेट किया जा सके। यह पारंपरिक TCM मेरिडियन की बजाय पश्चिमी एनाटॉमी और फिज़ियोलॉजी पर आधारित है।
ड्राई नीडलिंग कैसे काम करती है (तंत्र)
- लोकल ट्विच रेस्पॉन्स: सुई हल्का ट्विच पैदा करती है जिससे सख्त सारकोमीअर्स रिलीज़ होते हैं।
- रक्त प्रवाह में वृद्धि: मेटाबोलिक वेस्ट को साफ करता है और ऑक्सीजन सप्लाई को बहाल करता है।
- न्यूरोमॉड्यूलेशन: A-डेल्टा फाइबर्स को उत्तेजित करता है और गेट-कंट्रोल मैकेनिज़्म के द्वारा दर्द को कम करता है।
- रासायनिक परिवर्तन: सब्सटेंस P को कम करता है और एंडोर्फ़िन बढ़ाता है।
- न्यूरोमस्कुलर रीसेट: मांसपेशी की सामान्य लंबाई और कार्य को बहाल करता है।
ड्राई नीडलिंग के लाभ
गहरे ट्रिगर पॉइंट्स के लिए प्रभावी, दर्द और जकड़न में तुरंत राहत, मूवमेंट रेंज में सुधार, तेज़ स्पोर्ट्स रिकवरी और रिफर्ड पेन पैटर्न से राहत।
प्रोटोकॉल — टेक-पोश्चर के कारण होने वाला गर्दन दर्द
अपर ट्रेपेज़ियस ट्रिगर पॉइंट्स में सुइयाँ लगाई जाती हैं। अक्सर मरीज कुछ ही मिनटों में दर्द में कमी और गर्दन घुमाने में सुधार महसूस करते हैं। लंबे समय तक परिणाम पाने के लिए स्ट्रेचिंग और पोस्टर करेक्शन के साथ मिलाएं।
निषेध एवं सावधानियाँ
- पूर्ण निषेध: मरीज का मना करना, स्थानीय संक्रमण, सुइयों से अत्यधिक डर
- सापेक्ष निषेध: रक्तस्राव विकार, एंटीकोआगुलेंट थेरेपी, गर्भावस्था (कुछ बिंदुओं से बचें)
- हमेशा स्टरलाइज्ड, सिंगल-यूज़ सुइयों का उपयोग करें और सूचित सहमति अवश्य लें
ड्राई कपिंग बनाम ड्राई नीडलिंग — कब क्या उपयोग करें?
| विशेषता | ड्राई कपिंग | ड्राई नीडलिंग |
|---|---|---|
| मुख्य क्रिया | फेशियल एवं सतही रक्तसंचार | ट्रिगर पॉइंट रिलीज़ एवं न्यूरोमस्कुलर रीसेट |
| दर्द स्तर | हल्का खिंचाव | सुई की चुभन + ट्विच |
| निशान | गोल निशान रह सकते हैं | आमतौर पर कोई निशान नहीं |
| सबसे उपयुक्त | जकड़न, रक्तसंचार, रिकवरी | गहरी गाँठें, रिफर्ड पेन, स्पोर्ट्स इंजरी |
संयुक्त प्रोटोकॉल
पहले कपिंग करें (5–10 मिनट) ताकि ऊतक गर्म हों और रक्तसंचार बढ़े, फिर गहरे ट्रिगर पॉइंट्स को रिलीज़ करने के लिए ड्राई नीडलिंग करें। अंत में स्ट्रेचिंग और होम-केयर सलाह दें — यह संयोजन रिकवरी को तेज करता है और दर्द व जकड़न कम करता है।
केस — चिंता + गर्दन की जकड़न
- अपर बैक पर स्टैटिक कपिंग (8–10 मिनट)
- ट्रेपेज़ियस ट्रिगर पॉइंट्स पर ड्राई नीडलिंग
- परिणाम: बेहतर गर्दन मूवमेंट और मानसिक आराम की अनुभूति
अधिक जानकारी और सत्र के लिए Book a Dry Cupping / Dry Needling Session See All Therapies
🩺 यह सामग्री केवल शैक्षणिक और वेलनेस जागरूकता उद्देश्यों के लिए सनरेज़ अकूपॉइंट थैरेपी सेंटर फॉर वुमन द्वारा तैयार की गई है। यह किसी भी चिकित्सीय निदान या स्वयं-उपचार के उद्देश्य से नहीं है।
🩺 सनरेज़ अकूपॉइंट थेरेपी केंद्र (महिलाओं के लिए) में समग्र उपचार और व्यक्तिगत देखभाल का अनुभव करें — जहाँ आपका स्वास्थ्य और आपका कल्याण हमारी सर्वोच्च प्राथमिकताएँ हैं।
